Eilandbedrijf (ook wel eilandmodus of island operation) is de werkwijze waarbij een thuisbatterij met omvormer losgekoppeld van het openbare elektriciteitsnet een eigen, afgesloten stroomnetwerk (een “eiland”) in stand houdt en zelfstandig spanning en frequentie levert aan de aangesloten verbruikers. In eilandmodus wordt de woning of een geselecteerde groep dus niet gevoed door de netbeheerder, maar volledig door de batterij en eventuele zonnepanelen.
Hoe eilandbedrijf werkt
Bij normaal, netgekoppeld bedrijf loopt de omvormer synchroon mee met de spanning en frequentie van het net. In eilandbedrijf neemt de omvormer die taak zelf over: hij fungeert als spanningsbron en bepaalt actief de netspanning en de frequentie voor het eiland. Hiervoor is een omvormer nodig die geschikt is voor off-grid-werking; niet elke net-gekoppelde omvormer kan dit. De overgang naar eilandmodus verloopt via een schakelmoment dat het huisnet fysiek van het openbare net scheidt, waarna de batterij de belasting overneemt.
Toepassing: back-up en noodstroom
De belangrijkste praktische toepassing is noodstroom bij stroomuitval. Valt het net weg, dan schakelt het systeem in de zogeheten back-up-modus automatisch over naar eilandbedrijf, zodat aangesloten groepen blijven werken. Deze omschakeling gebeurt via een net-scheidingsschakelaar en een automatische omvormerschakeling; de snelheid daarvan bepaalt of gevoelige apparatuur kortstondig uitvalt of naadloos doorloopt.
Waarom net-scheiding verplicht is (anti-eilandbedrijf)
Ongewenst eilandbedrijf is juist gevaarlijk. Als een omvormer bij netuitval spanning zou blijven terugleveren op het openbare net, kan dat monteurs in gevaar brengen die aan een “spanningsloos” gewaande kabel werken. Daarom schrijven netaansluitnormen zoals VDE-AR-N 4105 een anti-eilandbeveiliging (anti-islanding) voor: de omvormer moet zichzelf bij het wegvallen van het net direct uitschakelen. Gewenst eilandbedrijf mag daarom alleen plaatsvinden achter een schakelaar die het huisnet gegarandeerd galvanisch scheidt van het openbare net.
Aandachtspunten bij het ontwerp
In eilandmodus moet de omvormer op elk moment het gevraagde vermogen kunnen leveren; grote aanloopstromen van bijvoorbeeld een warmtepomp of pomp kunnen het eiland belasten. Bij een 3-fase aansluiting speelt bovendien fasebalancering een rol, omdat de belasting over de fasen verdeeld moet worden. Vaak wordt daarom niet de hele woning, maar een geselecteerde back-upgroep op het eiland gezet. Wil je weten of eilandbedrijf zinvol is voor je situatie? Plan een vrijblijvend adviesgesprek in.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen eilandbedrijf en netgekoppeld bedrijf?
Bij netgekoppeld bedrijf loopt de omvormer synchroon mee met het openbare net en levert het net (mede) de spanning en frequentie. Bij eilandbedrijf is het huisnet losgekoppeld van het openbare net en bepaalt de omvormer zelf actief de spanning en frequentie voor de aangesloten verbruikers.
Kan elke thuisbatterij in eilandmodus werken?
Nee. Eilandbedrijf vereist een omvormer die geschikt is voor off-grid-werking en een net-scheidingsschakelaar die het huisnet fysiek van het openbare net loskoppelt. Een standaard net-gekoppelde omvormer zonder back-upvoorziening schakelt bij netuitval juist uit vanwege de verplichte anti-eilandbeveiliging.
Waarom is anti-eilandbeveiliging verplicht?
Om veiligheidsredenen. Als een omvormer bij een stroomstoring spanning zou blijven terugleveren op het openbare net, lopen monteurs die aan de kabel werken risico op een elektrische schok. Normen zoals VDE-AR-N 4105 eisen daarom dat de omvormer zichzelf uitschakelt zodra het net wegvalt, tenzij het huisnet gegarandeerd is losgekoppeld.
