Anti-eilandbeveiliging (Engels: anti-islanding) is een veiligheidsfunctie die een omvormer automatisch laat stoppen met leveren zodra het elektriciteitsnet uitvalt. Ze voorkomt dat een zonne- of batterijsysteem ongewild een spanningsloos deel van het net onder spanning houdt, waardoor een gevaarlijke geïsoleerde eilandsituatie zou ontstaan.
Wat het probleem is
Valt het net uit terwijl een omvormer blijft doorleveren, dan kan een lokaal netdeel spanningsvoerend blijven zonder dat de netbeheerder dit verwacht. Dit heet een eilandbedrijf. Voor monteurs die aan een vermoedelijk spanningsloze kabel werken, levert dat levensgevaar op. Ook kan de teruggekeerde netspanning ongesynchroniseerd botsen met de eilandspanning en apparatuur beschadigen.
Hoe de beveiliging werkt
De omvormer bewaakt continu de netspanning en netfrequentie. Zodra deze buiten de toegestane grenzen vallen of het net wegvalt, schakelt de omvormer binnen fracties van een seconde uit en ontkoppelt hij zich van het net. Actieve detectiemethoden injecteren kleine verstoringen om een eilandsituatie sneller en betrouwbaarder te herkennen. Deze functie is verplicht voor elk netgekoppeld systeem.
Normen en back-up
In Nederland en Europa is anti-eilandbeveiliging vastgelegd in aansluitnormen zoals VDE-AR-N 4105. Systemen met een back-upfunctie mogen bij netuitval wél een eigen, van het net losgekoppelde eilandvoeding opbouwen, maar dan uitsluitend achter een schakelaar die de woning volledig van het openbare net isoleert. Zo blijft de essentiële veiligheid geborgd terwijl de batterij toch stroom aan het huis kan leveren.
Veelgestelde vragen
Waarom is anti-eilandbeveiliging verplicht?
Zonder deze beveiliging kan een omvormer bij netuitval een netdeel spanningsvoerend houden. Dat is levensgevaarlijk voor monteurs die aan een vermoedelijk spanningsloze kabel werken en kan apparatuur beschadigen. Aansluitnormen zoals VDE-AR-N 4105 stellen de functie daarom verplicht voor netgekoppelde systemen.
Werkt mijn batterij nog bij stroomuitval met anti-islanding?
Alleen als het systeem een back-upfunctie heeft. Dan koppelt een schakelaar de woning eerst volledig van het openbare net los, waarna de batterij een eigen eilandvoeding opbouwt. Zonder die scheiding stopt de omvormer bij netuitval juist met leveren.
