Een installatieautomaat, internationaal aangeduid als MCB (Miniature Circuit Breaker), is een automatische beveiligingsschakelaar in de meterkast die een elektrische groep afschakelt bij overbelasting of kortsluiting. De installatieautomaat vervangt de vroegere smeltzekering: na afschakeling kun je de schakelaar simpelweg weer inschakelen zodra de storing is verholpen.
Hoe een installatieautomaat werkt
Een MCB heeft twee onafhankelijke uitschakelmechanismen. Het thermische deel (een bimetaal) reageert traag op langdurige overbelasting, terwijl het magnetische deel vrijwel direct reageert op de hoge stroompiek van een kortsluitstroom. Deze combinatie beschermt zowel de bekabeling tegen oververhitting als de installatie tegen de gevolgen van een sluiting.
Nominale stroom en karakteristiek
Elke installatieautomaat heeft een nominale stroomwaarde (bijvoorbeeld B16 of B20) en een uitschakelkarakteristiek. De letter (meestal B of C in woninginstallaties) geeft aan bij welke veelvoud van de nominale stroom het magnetische deel afschakelt. De gekozen waarde moet passen bij de bekabeling: een te zware automaat beschermt de draad onvoldoende, een te lichte schakelt onnodig af.
Relevantie bij een thuisbatterij
Bij de installatie van een thuisbatterij wordt vrijwel altijd een aparte groep aangelegd met een eigen installatieautomaat, gedimensioneerd op het laad- en ontlaadvermogen van het systeem. Een installatieautomaat beschermt uitsluitend tegen overstroom en kortsluiting; hij beschermt niet tegen aanraakspanning. Daarvoor is een aardlekbeveiliging nodig, vaak gecombineerd in een aardlekautomaat. In een veilige installatie werken beide voorzieningen samen.
Eisen en aandachtspunten
De keuze en plaatsing van installatieautomaten vallen onder de installatienormen die gelden voor woninginstallaties in Nederland. Belangrijk is dat het uitschakelvermogen (het maximale kortsluitvermogen dat de automaat veilig kan onderbreken) hoog genoeg is voor de aansluiting. De hoofdschakelaar in de meterkast maakt de hele installatie in één keer spanningsloos, terwijl de installatieautomaat per groep werkt. Laat dimensionering en aansluiting altijd uitvoeren door een erkend installateur, zeker wanneer een batterijsysteem wordt toegevoegd.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een installatieautomaat en een aardlekschakelaar?
Een installatieautomaat beschermt tegen overbelasting en kortsluiting van de bekabeling. Een aardlekschakelaar beschermt personen tegen aanraakspanning door lekstroom te detecteren. Beide zijn nodig; in een aardlekautomaat zitten ze gecombineerd.
Wat betekent de B of C op een installatieautomaat?
De letter geeft de uitschakelkarakteristiek aan: bij welke veelvoud van de nominale stroom het magnetische deel afschakelt. Type B is gebruikelijk in woningen, type C wordt gebruikt bij apparatuur met hogere inschakelstromen.
