kVA (kilovolt-ampere) is de eenheid van schijnbaar vermogen in een wisselstroomsysteem. Schijnbaar vermogen is het product van de effectieve spanning en de effectieve stroom, ongeacht de faseverschuiving tussen beide. Eén kVA is gelijk aan 1.000 VA. Het schijnbaar vermogen combineert het werkelijke vermogen (in watt) en het blindvermogen (in var) tot de totale belasting die een installatie moet kunnen doorstaan.
Verschil tussen kVA en kW
Bij gelijkstroom zijn vermogen en schijnbaar vermogen gelijk, maar bij wisselstroom niet. Doordat spanning en stroom (ampere) niet altijd in fase lopen, is het werkelijk geleverde vermogen (kW) meestal lager dan het schijnbaar vermogen (kVA). De verhouding tussen beide heet de arbeidsfactor of cos phi. Bij een arbeidsfactor van 1 zijn kVA en kW gelijk; bij een lagere arbeidsfactor levert een apparaat van bijvoorbeeld 5 kVA maar 4 kW nuttig vermogen.
Waarom kVA belangrijk is
Omvormers, transformatoren en netaansluitingen worden gedimensioneerd op schijnbaar vermogen in kVA, omdat de bekabeling en beveiliging de volledige stroom moeten kunnen dragen, ook het deel dat geen nuttige arbeid verricht. De stroom hangt af van de spanning (volt) en de aansluiting. Bij een woning met een gewone aansluiting bepaalt het schijnbaar vermogen mede welk piekvermogen de installatie aankan.
kVA bij thuisbatterijen
Bij thuisbatterijen en omvormers wordt het vermogen soms in kVA en soms in kW opgegeven. Voor een zuiver ohmse belasting maakt dat weinig verschil, maar bij apparaten met motoren of spoelen kan het onderscheid groot zijn. Het kVA-getal is ook relevant voor het capaciteitstarief, omdat netbeheerders naar de gevraagde belasting van de aansluiting kijken. Een correct gedimensioneerd systeem houdt daarom rekening met zowel het werkelijke als het schijnbaar vermogen.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen kVA en kW?
kVA is het schijnbaar vermogen (spanning maal stroom), kW het werkelijke vermogen. Bij wisselstroom is kW meestal lager dan kVA door de arbeidsfactor (cos phi); alleen bij een arbeidsfactor van 1 zijn ze gelijk.
Waarom worden omvormers in kVA opgegeven?
Omvormers, transformatoren en netaansluitingen moeten de volledige stroom kunnen dragen, inclusief het blindvermogen dat geen nuttige arbeid verricht. Daarom wordt hun capaciteit uitgedrukt in het schijnbaar vermogen kVA.
