De stroomprijs kan tegenwoordig ieder uur veranderen. Soms is elektriciteit bijna gratis, terwijl de prijs enkele uren later juist flink kan stijgen. Voor veel huishoudens wordt het daardoor steeds lastiger om energie op het juiste moment te gebruiken.
Tegelijkertijd hebben steeds meer woningen meerdere energiesystemen tegelijk. Denk aan zonnepanelen, een thuisbatterij, een laadpaal voor een elektrische auto of een warmtepomp. Hierdoor ontstaat een nieuwe uitdaging: hoe laat je al deze systemen optimaal samenwerken?
Daar komt een energiemanagementsysteem (EMS) in beeld. In combinatie met een dynamisch energiecontract kan zo’n systeem automatisch inspelen op de actuele energieprijzen. Het resultaat is een slimmer energiesysteem dat energie efficiënter gebruikt en beter kan profiteren van goedkope stroommomenten.
In deze blog lees je hoe een EMS werkt, waarom dynamische energiecontracten steeds populairder worden en hoe deze combinatie kan helpen om je energiegebruik slimmer en efficiënter te sturen.
Waarom dynamische energiecontracten steeds populairder worden
Bij een traditioneel energiecontract betaal je meestal een vast of variabel tarief per kilowattuur. Dit tarief verandert slechts af en toe. Bij een dynamisch energiecontract werkt dat anders. De stroomprijs wordt namelijk direct gekoppeld aan de prijzen op de energiemarkt. Hierdoor verandert de prijs ieder uur. De energieprijzen worden bepaald door vraag en aanbod. Wanneer er veel duurzame energie beschikbaar is, bijvoorbeeld door veel zon of wind, kan de prijs flink dalen. Op momenten met veel vraag naar elektriciteit kan de prijs juist stijgen. Daardoor kunnen de prijzen gedurende de dag sterk verschillen. Bijvoorbeeld:- overdag kan stroom goedkoop zijn door veel zonne-energie
- ’s nachts kunnen prijzen laag zijn door windenergie
- in de avond zijn prijzen vaak hoger door piekverbruik
Wat doet een energiemanagementsysteem (EMS)?
Een energiemanagementsysteem (EMS) is een slim systeem dat het energieverbruik, de energieproductie en de energieopslag in een woning of bedrijf analyseert en optimaliseert. Voor een uitgebreide technische uitleg kun je ook ons kennisbankartikel lezen over wat een energiemanagementsysteem (EMS) precies is. Het systeem bestaat meestal uit een kleine hardwaremodule in de meterkast en slimme software die continu energiedata analyseert. Een EMS kijkt bijvoorbeeld naar:- het energieverbruik in huis
- de energieproductie van zonnepanelen
- de capaciteit van een thuisbatterij
- de actuele energieprijzen
- weersvoorspellingen
Hoe een EMS inspeelt op energieprijzen
In combinatie met een dynamisch energiecontract kan een EMS automatisch inspelen op prijsverschillen op de energiemarkt. Het systeem kan bijvoorbeeld:- een thuisbatterij opladen wanneer stroom goedkoop is
- energie uit de batterij gebruiken wanneer de prijs stijgt
- een elektrische auto laden tijdens goedkope uren
- apparaten laten draaien wanneer er veel zonne-energie beschikbaar is
Zo werkt een thuisbatterij met een EMS
De combinatie van een EMS en een thuisbatterij maakt dynamische energiecontracten nog interessanter. Een thuisbatterij kan energie opslaan voor later gebruik. Zonder slimme sturing wordt een batterij meestal alleen gevuld met overtollige zonne-energie. Maar met een EMS kan een batterij veel slimmer worden ingezet. Het systeem kan bijvoorbeeld:- goedkope stroom inkopen en opslaan
- zonne-energie opslaan voor later gebruik
- energie gebruiken wanneer prijzen hoog zijn
Wat betekent een EMS voor de terugverdientijd?
Door slim gebruik te maken van energieprijzen kan een energiemanagementsysteem helpen om de opbrengst van een thuisbatterij te vergroten. Een EMS kan bijvoorbeeld:- stroom inkopen wanneer energie goedkoop is
- dure stroommomenten vermijden
- meer eigen zonne-energie gebruiken
Zonnepanelen slimmer gebruiken
Ook voor huishoudens met zonnepanelen kan een EMS veel voordelen bieden. Op zonnige dagen produceren zonnepanelen vaak meer energie dan direct wordt gebruikt. Deze energie wordt normaal gesproken teruggeleverd aan het elektriciteitsnet. Door veranderingen in regelgeving, zoals terugleverkosten bij zonnepanelen en de afbouw van de salderingsregeling, wordt het steeds belangrijker om zoveel mogelijk eigen energie zelf te gebruiken. Een EMS helpt daarbij door energie slim te verdelen. Bijvoorbeeld door:- een thuisbatterij op te laden met zonne-energie
- een elektrische auto te laden wanneer de zon schijnt
- apparaten te laten draaien tijdens piekproductie
Voor wie is een EMS met dynamisch energiecontract interessant?
Een energiemanagementsysteem in combinatie met een dynamisch energiecontract is vooral interessant voor huishoudens en bedrijven die flexibel met energie kunnen omgaan. Dit geldt bijvoorbeeld voor:- woningen met zonnepanelen
- huishoudens met een thuisbatterij
- mensen met een elektrische auto
- woningen met een warmtepomp
Voorbeeld: zo werkt een EMS met dynamische energieprijzen
Stel dat de stroomprijs ’s nachts €0,08 per kWh bedraagt en in de avond €0,40 per kWh. Een energiemanagementsysteem kan dan automatisch:- ’s nachts een thuisbatterij opladen met goedkope stroom
- overdag zonne-energie opslaan
- in de avond energie uit de batterij gebruiken
EMS, de onbalansmarkt en slimme energiesturing
Naast dynamische energieprijzen speelt ook de energiemarkt zelf een steeds grotere rol in slimme energiesturing. Op de energiemarkt wordt vraag en aanbod van elektriciteit continu in balans gebracht. Slimme energiesystemen kunnen hier automatisch op inspelen. Sommige energiemanagementsystemen kunnen bijvoorbeeld tijdelijk energie opslaan of juist leveren wanneer het elektriciteitsnet dat nodig heeft. Hierdoor kan een EMS bijdragen aan een stabieler elektriciteitsnet. Meer hierover lees je in ons uitgebreide artikel over de onbalansmarkt en hoe je daarvan kunt profiteren.
EMS als oplossing voor netcongestie
Het Nederlandse elektriciteitsnet staat steeds vaker onder druk. In veel regio’s is sprake van netcongestie, waarbij het elektriciteitsnet tijdelijk onvoldoende capaciteit heeft om alle energie te transporteren. Slimme energiesystemen kunnen helpen om deze druk te verminderen. Een energiemanagementsysteem kan bijvoorbeeld:- energie tijdelijk opslaan in een thuisbatterij
- energieverbruik verschuiven naar rustigere momenten
- piekbelasting op het elektriciteitsnet verminderen
Slim energie beheren wordt steeds belangrijker
Door ontwikkelingen zoals netcongestie, terugleverkosten en dynamische energieprijzen wordt slim energiebeheer steeds belangrijker. Een energiemanagementsysteem helpt je om:- energieverbruik te optimaliseren
- meer eigen zonne-energie te gebruiken
- beter in te spelen op energieprijzen
- energie efficiënter op te slaan en te gebruiken
Veelgestelde vragen
Wat doet een energiemanagementsysteem (EMS)?
Een EMS koppelt je zonnepanelen, batterij, warmtepomp en laadpaal aan je actuele verbruik en aan de uurprijzen. Het beslist automatisch per kwartier of laden, ontladen of terugleveren op dat moment het voordeligst is.
Heb ik een EMS nodig bij een dynamisch energiecontract?
Voor het beste resultaat wel. Zonder slimme sturing benut je de prijsverschillen niet. Een EMS laadt automatisch tijdens de goedkoopste uren en ontlaadt tijdens de duurste, zonder dat jij iets hoeft te doen.
Kost een EMS extra?
Bij veel systemen zit basissturing standaard inbegrepen. Geavanceerde sturing op uurprijzen loopt soms via een abonnement van enkele euro’s per maand. Reken die kosten mee in je terugverdientijd.
